Nauki empiryczne, nazywane ponadto naukami indukcyjnymi - w klasyfikacji nauk nauki wyróżnione ze względu na rozwiązanie uzasadniania twierdzeń: nauki empiryczne używają głównie rozumowań indukcyjnych, w czasie podczas gdy nauki dedukcyjne używają głównie rozumowań dedukcyjnych.

Podstawową metodą uzasadniania twierdzeń w naukach empirycznych jest wnioskowanie indukcyjne enumeracyjna, występują podobnie inne rodzaje rozumowań niededukcyjnych. Ci filozofowie nauki, którzy nie uznają indukcji enumeracyjnej za podstawową metodę nauk empirycznych, preferują nauka zawodu “nauki empiryczne”. Nauka zawodu “nauki indukcyjne” prawdopodobnie również zanosić się do nauk realnych, tj. tych nauki, które w odróżnieniu od nauk formalnych badają przedmioty materialne.

Kategorie: Metodologia nauki • Lekcja

Posted in Wiem | No Comments »

Da Vinci Learning

Ten punkt dotyczy stacji telewizyjnej. Zobacz ponadto: paragraf o Leonardzie da Vinci.

Da Vinci Learning

Data startu
15 września 2007

Kraj
Polska

Dostępny

platforma cyfrowa:
rura 97 – n

Da Vinci Learning – przewód akademicki alokowany na rzecz dzieci, młodzieży i dorosłych. Przystanek nadawana jest przez całą dobę w Polsce, Turcji, Rumunii i na Węgrzech. Oficjalna pagina internetowa Da Vinci Learning www.da-vinci-learning.com|

Stacja wystartowała 15 września 2007 roku o godzinie 9.00 na platformie cyfrowej n. Przystanek dostępna jest w następujących telewizjach:

• telewizja N, Talia “Dzieci”, przewód nr 97
• telewizja UPC, Talia Max, rura nr 674
• telewizja Multimedia, Talia “Kids”, przewód nr 94
• telewizja Toya, Paczka “Pocieszenie”, przewód nr 115
• telewizja INEA

Stacja nadaje programy z takich dziedzin nauki podczas gdy: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki techniczne, nauki o Ziemi zaś nauki humanistyczne. W jej ramówce znajdują się magazyny naukowe, filmy dokumentalne zaś seriale popularnonaukowe.

Spis treści

• 1 Programy na rzecz dzieci
• 2 Seriale rodzinne
• 3 Magazyny naukowe
• 4 Filmy dokumentalne

//

Programy na rzecz dzieci

• Cyferkowa załoga
• Dwór matematyki
• Gwiezdna matematyka
• Liczby się liczą
• Było sobie życie
• Były sobie Ameryki
• Podwórkowa nauka
• Dla Juniorów
• Kosmiczne przygody Nika i Leo
• Poznaj technologię
• Proszę o naukę

Seriale rodzinne

• Czy myślałeś niegdyś o jedzeniu?
• Ekspres naukowców
• Kopfball
• Naukowa chata
• Surowa nauka
• To na cacy łatwe
• Etyka i mądrość
• Wykłady Logo Steela

Magazyny naukowe

• Kwant
• Katalizator

Filmy dokumentalne

• Technologia przyrody
• Ściśle tajne: Woda
• Granice czasu

Kategorie: Polskie stacje telewizyjne • Stacje telewizyjne na rzecz dzieci • Morał

Posted in Wiem | No Comments »

Symulacja

Zobacz również: Pozór (ujednoznacznienie).

Symulacja - przybliżone projekcja zjawiska albo zachowania danego obiektu za pomocą jego modelu. Szczególnym rodzajem modelu jest - wzornik matematyczny, często zanotowany w postaci programu komputerowego, natomiast nieraz niezastąpione jest manipulacja modelu fizycznego w zmniejszonej skali np. do badań aerodynamicznych. Pozór znajduje szerokie funkcja w każdej dziedzinie nauki i techniki. Wykorzystywana jest również do celów wojskowych kiedy i czystej rozrywki np. w grach komputerowych.

Zobacz też

• Symulacja komputerowa
• Modelowanie
• Emulacja
• Gra symulacyjna

Kategorie: Nauka • Nauki techniczne

Posted in Wiem | No Comments »

Edward Bekier

prof. Edward Bekier (1883-1945) _ W stroju dziekana Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie

Edward Bekier. Belfer prosty Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, założyciel katedry chemii fizycznej zaś Oddziału Polskiego Towarzystwa Chemicznego w Wilnie.

Edward Bekier urodził się 09.10.1883 r. w Sierpcu - zmarł 10.02.1945 r. w Wilnie. Potomek męski Jana Ignacego Bekiera i Marii z Nawrockich. Świadectwo dojrzałości otrzymał w roku 1904 w II Gimnazjum Filologicznym w Warszawie.

W latach 1904-05 studiował na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego. W roku 1905 został relegowany z uczelni za współpraca w akcji bojkotowej szkół rosyjskich. W latach 1905-11 studiował chemię na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Na podstawie pracy doświadczalnej w zakresie chemii uzyskał tytuł doktora filozofii. W roku 1912 podjął szkoła wyższa w pracowni chemii fizycznej Uniwersytetu w Getyndze, a później w latach 1913-14 studiował na politechnice w Charlottenburgu w Berlinie. W roku 1915 został asystentem w katedrze chemii Politechniki Warszawskiej, po pewnym czasie w roku 1918 pracował w charakterze wykładowca w katedrze chemii nieorganicznej. W roku 1919 otrzymał tytuł docenta i wykładał na Wydziale Chemicznym Politechniki Warszawskiej natomiast Wydziale Przyrodniczym Towarzystwa Kursów Naukowych (późniejsza Wolna Wszechnica).

W czasie wojny polsko-bolszewickiej w roku 1920 ochotniczo służył w Wojsku Polskim w charakterze działowy I Pułku Artylerii Zenitowej.

Dekretem Naczelnika Państwa w roku 1920 został wyznaczony profesorem nadzwyczajnym. W latach 1921-22 prowadził katedrę chemii nieorganicznej uniwersytetu w Poznaniu a od roku 1922 organizował katedrę chemii fizycznej Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, którą prowadził do wybuchu wojny w 1939 r.

W roku 1936 z rąk Prezydenta RP otrzymał nominację na profesora zwyczajnego. W latach 1923-24 i 1931-32 był dziekanem Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego USB, a w 1924-25, 1928-29 natomiast 1932-33 prodziekanem.

Był współzałożycielem i wieloletnim prezesem Oddziału Polskiego Towarzystwa Chemicznego w Wilnie, członkiem Towarzystwa Przyjaciół Nauk tudzież Societe de Chimie Physique w Paryżu. Zorganizował i kierował biblioteką chemiczną USB. Był i założycielem i kuratorem “Koła Chemików”.

W czasie okupacji prowadził skrypt chemii fizycznej w ramach tajnego Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie.

Jego twórczość akademicki to 29 pozycji opublikowanych w piśmiennictwie chemicznym krajowym i zagranicznym. Są to prace z dziedziny elektrochemii i radioaktywności i własności metali i stopów metalicznych. Główny skłonność jego działalności naukowej dotyczył kinetyki chemicznej w układach niejednorodnych i jednorodnych.

Jego żoną była Stanisława z Haniczów. Z tego małżeństwa pochodzi potomek męski Jan Jerzy (ur. 1929).

Bibliografia

• A. Peretiatkowicz, M. Sobeski, Współczesna Cywilizacja Polska, Ks. Św. Wojciecha, Poznań 1932, str. 11
• “Życie Mazowsza” (miesięcznik lokalny), Płock 1935, nr 1, str. 27
• S. Łoza, Czy wiesz który to jest? Gł. Księg. Wojsk., Syreni gród 1938, str. 34
• A. Ulińska. Prof. dr Edward Bekier (1883-1945), Wiedza Chemiczne, Rocz. XVIII, 1964, zesz. 9, str. 485-492
• J. Chodkowski (red. nacz.) Mały słownictwo chemiczny. Mądrość Powszechna, Syreni gród 1974, str. 68
• H. Jotkiałło. O Edwardzie Bekierze słów kilka. “Herold Wileński”, 8. stycznia 1994. str. 9
• L.Tomaszewski. Wileńszczyzna lat wojny i okupacji 1939-1945. Firma wydawnicza RYTM, Syreni gród 1999, str. 376

Kategorie: Polscy chemicy • Chemicy • Polscy naukowcy • Chemia • Naukowcy • Morał • Urodzeni w 1883 • Zmarli w 1945

Posted in Wiem | No Comments »

Dyscyplina naukowa

Dyscyplina naukowa to społecznie zorganizowana aktywność badawcza nastawiona na produkowanie informacji (badania) zaś stosowania rezultatów tej działalności (teorie) w praktyce.

Dyscyplina naukowa podług L. Krzyżanowskiego lekcja (w znaczeniu instytucjonalnym), to usystematyzowany ze względu na obiekt i cele procesu poznania a społeczne sygnowanie jego rezultatów zbiór ukształtowanych i wyodrębnionych części zasobu wiedzy o rzeczywistości. Nauczka obejmuje komplet zakresów wiedzy jakie wyznaczają granice danej dyscypliny naukowej. Karność naukowa to doniosła społecznie, ukształtowana i wyodrębniona ze względu na obiekt i zamiar badań albo kształcenia część nauki w znaczeniu instytucjonalnym uznana za podstawową jednostkę jej klasyfikacji.

Dyscypliną naukową jest: miłość mądrości, system prawny, gospodarka, sztuka lekarska, zrzeszenie i administracja, przypowieść, pedagogika, psychologia, informatyka, system, inżynieria itp. Dyscypliny naukowe są grupowane wedle różnych kryteriów i tworzą dziedziny nauki. Domena nauki to mocno ukształtowana i wyodrębniona ze względu na potrzeby kierowania badaniami podstawowymi, kształceniem kadr naukowych i szkolnictwem wyższym, wspólnota dyscyplin naukowych, w ramach której nadawane są stopnie i tytuły naukowe. Dziedzinami nauki są: nauki ekonomiczne, nauki humanistyczne, nauki matematyczne, nauki medyczne, nauki prawne, nauki przyrodnicze, nauki techniczne itp.

Dyscypliny naukowe dzielą się na specjalności naukowe. Specjalizacja naukowa jest to nieco mocno uprawiana przez uczonych część jednej ewentualnie kilku dyscyplin naukowych wyodrębniona ze względu na koncentrowanie uwagi na węższym fragmencie rzeczywistości bądź analiza go w węższym aspekcie, ewentualnie stosowanie szczególnych metod badawczych. Specjalnościami naukowymi są, w dziedzinie nauk ekonomicznych, np.: administracja strategiczne, administracja finansami, techniki organizatorskie, marketing towarzyski, księgowość zarządcza, system prawny gospodarcze.

Kategoria: Nauka

Posted in Wiem | No Comments »

Próg absolutny

Progiem absolutnym nazywana jest cena bodźca mierzona w warunkach eksperymentalnych, w pobliżu której zaczyna bądź przestaje nabawić się reakcję.

Kategoria: NaukaUkryta klasa: ?

Posted in Wiem | No Comments »

Przegląd nauk

motto: Tak wiele jest nauk, ilu uczonych.

Nauka: pozycja wiedzy dotyczącej wybranego tematyka wygłoszony w poglądach i twierdzeniach.

(w spisie pominięto nauki o krainach, nacjach, językach, których nazwy utworzono od badanego przedmiotu)

A

• abiologia o ciałach nieorganicznych
• addyktologia o uzaleĹźnieniach
• aeromechanika
  • aerostatyka o prawach rĂłwnowagi gazu
• agrochemia o Ĺźyzności gleby i nawoĹźeniu
• agrochemia=chemia rolnicza
• agronomia o rolnictwie
• agrotechnologia
• aksjologia o wartościach i wartościowaniu
• aktynometria o promieniowaniu ciał niebieskich
• akustyka o falach sprężystych
  • geoakustyka o rozchodzeniu się dĹşwięku w skorupie, hydrosferze i atmosferze Ziemi
• akwanautyka o komunikacji podwodnej
• akwarystyka o hodowli zwierząt (gł. ryb) i roślin wodnych w akwariach
• alergologia o schorzeniach alergicznych
• analityka o rozbiorze pojęć i myśli
• anatomia o budowie organizmĂłw
  • angiologia o układzie naczyniowym
  • antropotomia o budowie organizmu człowieka
  • artrologia o połączeniach kości
  • chondrologia o chrząstkach
  • desmologia o wiązadłach stawowych
  • fitotomia o budowie organizmu roślin
  • histopatologia o zmianach chorobowych tkanek
  • miologia o mięśniach
  • osteologia o kośćcu
  • syndesmologia o połączeniach kości
  • zootomia o budowie organizmu zwierząt
• andragogika o kształceniu dorosłych
• annalistyka o kronikach
• antropologia o człowieku
  • antropografia o poszczegĂłlnych rasach ludzkich i ludach kuli ziemskiej
  • antropometria o pomiarach ciała i szkieletu człowieka
  • antroposkopia o opisie gildia człowieka za pomocą skal wzorcowych i schematycznych rysunkĂłw
  • kraniologia o czaszkach
  • paleoantropologia o kopalnych formach człowiekowatych
  • paleoetnologia o prehistorycznych ludziach
  • antropologia tańca
• archeologia o dziejach ludzkości na podstawie wykopalisk
• archiwistyka o archiwach
• archontologia o dawnych urzędach
• areologia - nauka inĹźynieryjna powierzchni
• astrobotanika o istnieniu roślinności na planetach
• astrofizyka o właściwościach fizycznych ciał niebieskich
  • astrobiologia o dyspozycja istnienia Ĺźycia pozaziemskiego
  • astrofotometria o pomiarach natężenia światła ciał niebieskich
  • astrometeorologia o wpływie ciał niebieskich na zjawiska meteorologiczne
  • heliofizyka o Słońcu
• astronomia o ciałach niebieskich
  • areografia o Marsie
  • astrochemia o składzie chemicznym ciał niebieskich
  • astrofizyka o właściwościach obiektĂłw kosmicznych
  • astrometria o metodach określania połoĹźenia i ruchu ciał niebieskich
  • kosmogonia o powstawaniu ciał niebieskich i ich układĂłw
  • kosmologia o wszechświecie
  • radioastronomia o promieniowaniu radiowym ciał astronomicznych
• asyriologia o kulturze ludĂłw staroĹźytnej Mezopotamii
• audiologia o zmyśle słuchu
• awionika o lotniczym wyposaĹźeniu elektronicznym

B

• bagnoznawstwo=paludologia
• balistyka o ruchu pociskĂłw
• bałtologia o ludach bałtyckich
• bałtystyka=bałtologia
• bibliografia o spisach książek i dokumentĂłw
• bibliologia=księgoznawstwo
• bibliologia o książce
• bibliotekoznawstwo o bibliotekach
• biblistyka o Biblii
  • archeologia biblijna o danych archeologicznych z terenu Palestyny
  • egzegeza biblijna o naukowej interpretacji Biblii
  • filologia biblijna o językach biblijnych
  • hermeneutyka biblijna o zasadach interpretacji tekstĂłw biblijnych
    • noematyka o sensie Pisma św.
    • heurystyka o kryteriach odnajdywania sensu Pisma św.
    • proforystyka o wykładzie sensu Pisma św.
  • krytyka biblijna o ustalaniu tekstu biblijnego
  • teologia biblijna o prawdach objawionych w Biblii
• bioastronautyka o organizmach w kosmosie
• biochemia o procesach chemicznych w organizmach
  • enzymologia o enzymach
• biogeocenologia o świecie organicznym systemowo
• biogeografia o rozmieszczeniu organizmĂłw na Ziemi
  • chorologia o rozmieszczeniu fauny i flory na Ziemi
• bioklimatologia o wpływie klimatu na organizmy Ĺźywe
• biokosmonautyka o organizmach w kosmosie
• biofizyka o fizykochemicznych aspektach procesĂłw Ĺźyciowych
• biologia o Ĺźyciu
  • aerobiologia o cząstkach biologicznych w powietrzu atmosferycznym
  • agrobiologia o uprawie roślin i hodowli zwierząt
  • astrobiologia, egzobiologia, kosmobiologia o siła istnienia Ĺźycia nie licząc Ziemią
  • biodynamika o siłach Ĺźywotnych organizmĂłw
  • biometria o prawidłowościach kierujących zmiennością gildia populacji organizmĂłw Ĺźywych
  • bionika o budowie i zasadach funkcjonowania organizmĂłw Ĺźywych, głownie w celu wykorzystania uzyskanych wynikĂłw do budowy urządzeń technicznych
  • botanika o roślinach
  • ekologia o zaleĹźnościach organizmĂłw i środowiska
  • elektrobiologia o zjawiskach elektrycznych w organizmach
  • fitobiologia o Ĺźyciu roślin
  • fotobiologia o zjawiskach biologicznych uzaleĹźnionych od światła
  • fitosocjologia, fitocenologia o zbiorowiskach roślinnych i prawidłowościach grupowania się roślin
  • genetyka o dziedziczności
  • hilobiologia, hylobiologia o leśnych zespołach biologicznych
  • hydrobiologia o organizmach wodnych
  • immunobiologia o odporności organizmĂłw
  • mikrologia o badaniu obiektĂłw mikroskopijnej wielkości
  • zoologia o zwierzętach
• biomechanika o ruchu istot Ĺźywych
• biometeorologia o wpływie procesĂłw atmosferycznych na organizmy
• biometria o zmienności populacji organizmĂłw
• bioselenologia o organizmach Ĺźywych na Księżycu
• bizantologia, bizantynistyka o kulturze cesarstwa bizantyjskiego
• bohemistyka o czeszczyĹşnie
• botanika o roślinach
  • algologia, algologia o glonach
  • briologia o mszakach
  • dendrologia o drzewach i krzewach
  • fitopatologia o chorobach roślin
  • geobotanika o rozmieszczeniu i Ĺźyciu roślin na Ziemi
  • karpologia o owocach
  • lichenologia o porostach
  • morfologia o budowie roślin
    • embriologia roślin o budowie i rozwoju zarodkĂłw roślinnych
    • organografia o organach roślin
  • palinologia o pyłkach roślin
  • systematyka, taksonomia o klasyfikacji roślin
• bromatologia o Ĺźywności

C

• chemia o składzie, budowie i właściwości substancji a przemianach jakim podlegają
  • chemia fizyczna, fizykochemia o wzajemnych związkach zjawisk fizycznych i chemicznych
    • chemia radiacyjna o efektach chemicznych powodowanych przez odblask jonizujące
    • elektrochemia o współzaleĹźności zjawisk elektrycznych i reakcji chemicznych
    • fonochemia, sonochemia o wpływie ultradĹşwiękĂłw i fal głosowych na reakcje chemiczne
    • fotochemia o wpływie promieniowania świetlnego na kurs reakcji chemicznych
    • magnetochemia o układy między właściwościami magnetycznymi substancji a jej składem chemicznym
    • termochemia o efektach cieplnych procesĂłw fizykochemicznych
  • chemia nieorganiczna o wszystkich znanych pierwiastkach i ich związkach mało tego większości związkĂłw węgla
  • chemia organiczna o naturalnych i syntetycznych związkach węgla
  • farmakochemia, chemia farmaceutyczna o związkach chemicznych stosowanych jak środki lecznicze
  • stechiometria o ilościowym składzie związkĂłw chemicznych i stosunkach ilościowych reagujących substancji
  • stereochemia o przestrzennej budowie cząsteczek
• chirurgia
  • desmurgia o opatrunkach i materiałach opatrunkowych
  • traumatologia o leczeniu obraĹźeń ciała (chirurgia urazowa)
  • ortopedia o chorobach narzadu ruchu
  • torakochirurgia chirurgia klatki piersiowej
• chopinologia, szopenologia o Ĺźyciu i twĂłrczości Chopina
• choreologia o tańcu
• chromatyka o barwach
• chronobiologia, biorytmologia o rytmach biologicznych organizmĂłw
• chronometria o pomiarach czasu
• cytologia o budowie i czynnościach komĂłrek
  • kariologia o jądrze komĂłrkowym
• cybernetyka o układach samosterownych
  • biocybernetyka o metodach cybernetycznych w biologii
• cytochemia o składzie i aktywności chemicznej komĂłrek organizmĂłw
• cytogenetyka o badaniach genetycznych
• cywilistyka o niezupełnie cywilnym

• defektologia o kalectwach i ułomnościach
• deklamatoryka o deklamacji
• demografia o ludności
• demonologia
• dendrometria o pomiarach drzew
• dentystyka=stomatologia
• dermatoglifika o liniach papilarnych
• dermatologia
  • kosmetologia o przywracaniu urody ciała
• diagnostyka o ustalaniu przyczyn na podstawie objawĂłw
• dietetyka o odĹźywianiu
• docymologia o sposobach oceniania wiedzy, umiejętności i przydatności danych osĂłb do wykonywania określonych zawodĂłw albo funkcji
• dramaturgia o dramacie

• egiptologia o staroĹźytnym Egipcie
• egzobiologia=kosmobiologia
• ekologia
  • agroekologia o Ĺźywych organizmach pĂłl uprawnych
  • autekologia o wpływie czynnikĂłw ekologicznych na organizmy Ĺźywe
  • biocenologia o zespołach organizmĂłw
  • synekologia o populacjach w biocenozach
• ekonomia o racjonalnym gospodarowaniu
• ekotrofologia o gospodarstwie domowym i Ĺźywieniu
• elektrodynamika o ładunkach elektrycznych
• elektromechanika o urządzeniach elektrycznych
• ekonometria o prawidłowościach w gospodarce
• elektrometria o pomiarach metodami elektrycznymi
• elektrometria o elektrycznych właściwościach skał
• elektronika o zjawiskach związanych z ruchem elektronĂłw
• elektrotechnika o praktycznym wykorzystaniu elektryczności i magnetyzmu
• elektrotermia o energii elektrycznej w praktycznym zastosowaniu
• embriologia o rozwoju zarodkowym
• energetyka o wytwarzaniu i wykorzystaniu róşnych rodzajĂłw energii
• enologia, ojnologia o winie (napoju)
• entomologia o owadach
  • apiologia o pszczołach
  • entomologia stosowana o szkodnikach roślin
  • lepidopterologia o motylach
  • myrmekologia o mrĂłwkach
• enzymologia o enzymach
• ergonomia o optymalizacji warunkĂłw pracy
• estetyka o pięknie
• estezjologia o zmysłach
• etiologia o przyczynach chorĂłb
• etiopistyka o językach i kulturze Etiopii
• etnografia=ludoznawstwo
  • demonologia o demonach
  • etnopsychologia o wyĹźszych formach Ĺźycia psychicznego
  • etnosocjologia o organizacji społecznej
• etnologia o kulturze ludĂłw pierwotnych
  • ergologia o kulturze materialnej
• etologia o zachowaniu się zwierząt
• etyka o moralności
  • aksjologia o wartościach moralnych
  • aretologia o cnotach moralnych
  • bioetyka o dylematach moralnych w praktyce nauk medycznych i biologicznych
  • deontologia o niespełna moralnym
  • eudajmonologia o celach i sensie ludzkiej egzystencji
  • felicytologia o szczęściu
  • synejdezjologia o sumieniu

• farmakochemia=chemia farmaceutyczna
• farmacja o lekach
  • farmakodynamika o przemianach lekĂłw w organizmie i wraĹźliwości organizmu na leki
  • farmakognozja o surowcach uĹźywanych do sporządzania lekĂłw
  • farmakokinetyka o reakcjach organizmu na leki i ich przmianach w organizmie
  • farmakologia o substancjach, ktĂłre mogą być stosowane jak leki
  • farmakotearapia o praktycznych wskazaniach dotyczących stosowania lekĂłw i ich dawkowania
• felinologia o kotach
• fenografia o wpływie twĂłrcĂłw na postęp literatury
• fenologia o sezonowości w Ĺźyciu
• fenomenologia o rozwoju świadomości
• filigranistyka o znakach wodnych
• filogenetyka o rozwoju rodowym organizmĂłw
• filologia o językach
  • neofilologia o nowoĹźytnych językach europejskich
  • tekstologia o tekstach historycznych
• filmoznawstwo (filmologia) o filmach
• filozofia o istocie i strukturze bytu, ludzkiego poznania, zasad wartościowania i miejscu człowieka w świecie
  • ontologia i Teoria bytu o wszystkim w aspekcie egzystencjalnym
  • epistemologia o poznaniu
  • logika o prawach myślenia
  • filozofia logiki o stosunku logiki do rzeczywistości
  • filozofia matematyki o sposobie istnienia przedmiotĂłw matematyki
  • filozofia nauki o funkcjonowaniu nauk przyrodniczych
  • antropologia filozoficzna o człowieku w charakterze bycie
  • filozofia umysłu o relacji między umysłem a światem
  • filozofia społeczna o relacji społeczeństwa do całości rzeczywistości
  • filozofia dziejĂłw, historiozofia o procesie historycznym
  • aksjologia o wartościach
    • etyka
    • estetyka o pięknie
• fitocenologia=fitosocjologia
• fitochemia o procesach chemicznych w roślinach
• fitofizjologia=fizjologia roślin
• fitogeografia=geografia roślin
• fitopaleontologia=paleobotanika
• fitopatologia o chorobach roślin
• fitosocjologia o zbiorowiskach roślin
• fizjologia o funkcjach organizmĂłw
  • cytofizjologia o fizjologii komĂłrek
  • elektrofizjologia o oddziaływaniu elektryczności na organizmy
  • endokrynologia o gruczołach wydzielania wewnętrznego
• fizjopatologia=patofizjologia
• fizyka o właściwościach materii i zjawiskach w niej zachodzących
  • dozymetria o pomiarach dawek promieniowania jonizującego
  • dylatometria o metodach pomiaru rozszerzalności cieplnej ciał
  • fonometria o pomiarach natężenia dĹşwięku
  • kalorymetria o mierzeniu ilości ciepła pobieranego bądĹş wydzielanego w procesach fizycznych i chemicznych
  • mechanika o rĂłwnowadze i ruchu ciał
  • optyka o świetle
  • spektroskopia o budowie i właściwościach cząsteczek, atomĂłw i jąder atomowych
• frenopatologia o chorobach umysłowych
• ftyzjologia=ftyzjatria
• fotogrametria o odtwarzaniu kształtu, rozmiarĂłw i wzajemnego połoĹźenia obiektĂłw na danym terenie na podstawie zdjęć
• fumologia o paleniu tytoniu
• futurologia o przyszłości

• gastronomia o sztuce przyrządzania potraw
• genetyka
  • cytogenetyka o chromosomach
  • gemeliologia o róşnicach u bliĹşniąt
• geochemia o pierwiastkach chemicznych w przyrodzie
  • biogeochemia o krążeniu pierwiastkĂłw w przyrodzie poniĹźej wpływem procesĂłw Ĺźyciowych
• geodezja o pomiarach Ziemi
  • grawimetria o pomiarach przyspieszenia ziemskiego
• geofizyka o Ziemi w aspekcie fizycznym
  • aerologia o warstwie atmosfery do 30 km
  • aeronomia o wyĹźszych warstwach atmosfery ziemskiej
  • geotermodynamika o stanie termicznym kuli ziemskiej
  • meteorologia o atmosferze ziemskiej
  • sejsmologia o trzęsieniach ziemi
• geografia o powierzchni Ziemi
  • antropogeografia=geografia ekonomiczna
  • geomorfologia o rzeĹşbie powierzchni Ziemi
    • morfografia o formach powierzchni Ziemi
• geologia o budowie Ziemi
  • agrogeologia (geologia rolnicza) o glebie
  • geochronologia o datowaniu zjawisk w historii
  • glacjologia o lodowcach
  • hydrogeologia o wodach podziemnych
  • tektonika o skorupie ziemskiej
  • wulkanologia o wulkanach
• geomorfologia
  • paleogeomorfologia o rzeĹşbie powierzchni Ziemi w przeszłości
• glottologia=językoznawstwo
• gnoseologia=epistemologia
• gnozeologia=epistemologia
• gramatyka
  • fleksja o odmianie wyrazĂłw
  • morfologia o budowie wyrazĂłw
  • syntaktyka, składnia o budowie zdania
  • morfonologia o oboczności głosek

• halurgia o soli
• hagiografia, hagiologia o świętych
• hebraistyka o języku i kulturze hebrajskiej
• hellenistyka, grecystyka o języku i kulturze staroĹźytnej Grecji
• hematologia o krwi
• hemodynamika o krążeniu krwi
• heraldyka o herbach
  • falerystyka o odznaczeniach
• herbologia o chwastach i ich zwalczaniu
• hermeneutyka o ĹşrĂłdłach pisanych
• herpetologia o płazach i gadach
• higrometria o pomiarach wilgotności
• hilobiologia, hylobiologia o zespołach leśnych
• hipnologia o hipnozie
• hipologia o koniach
• histochemia o procesach biochemicznych w tkankach
• histologia o tkankach
  • histochemia o związkach chemicznych w tkankach
  • histofizjologia o związkach między budową tkanki a jej czynnością
• historia
  • chronologia o porządkowaniu wydarzeń w czasie
  • dyplomatyka o historycznych dokumentach
  • epigrafika o staroĹźytnych napisach rytych na twardym materiale
  • genealogia o stosunkach pokrewieństwa
  • kliometria o wykorzystaniu metod analizy matematycznej do statystycznego opracowania danych historycznych
  • ĹşrĂłdłoznawstwo o krytyce i analizie ĹşrĂłdeł historycznych
• historiologia o dziejach człowieka
• hodegetyka o metodach wychowywania
• homiletyka o teorii i praktyce kaznodziejstwa
• hungarystyka o języku i literaturze węgierskiej
• hydromagnetyka=magnetohydrodynamika
  • hydraulika o praktycznym zastosowaniu praw dotyczących cieczy
  • hydrodynamika o ruchu cieczy
• hydrogeologia
  • krenologia o ĹşrĂłdłach
• hydrografia o wodach w środowisku geograficznym
• hydrologia o hydrosferze
  • hydrochemia o naturalnych procesach chemicznych w wodzie
  • hydrometeorologia o wodzie w atmosferze
  • hydrometria o pomiarach wodnych
  • hydronomia o zjawiskach w hydrosferze
  • limnologia o Ĺźyciu w zbiornikach wodnych
  • paludologia o bagnach
  • potamologia o rzekach
• hydrotechnika o wykorzystaniu zasobĂłw wodnych
• hylobiologia=hilobiologia
• hymnologia o hymnach

• ichnologia o skamielinach
• idiomatyka o idiomach
• ikonografia o dziełach sztuki
• ikonologia=ikonografia
• immunochemia o substancjach chemicznych w immunologii
• immunologia o reagowaniu organizmu na antygeny
  • immunopatologia o patologii odporności
• informatyka o systemach komputerowych
• informetria
• inkunabulistyka o książkach drukowanych w Europie w XV w.
• intropsychologia o psychicznym oddziaływaniu międzyludzkim
• isagogika doktryna początkowe, przygotowujące do dalszych studiĂłw

• japonistyka o języku i literaturze japońskiej
• japonologia o kulturze Japonii
• językoznawstwo=lingwistyka
• językoznawstwo
  • gramatyka o morfologii i składni
  • leksykologia o słownictwie
  • akcentologia o prozodycznych cechach języka
  • dialektologia o dialektach
  • dialektologia=gwaroznawstwo
  • etymologia o pochodzeniu wyrazĂłw
  • fonologia o fonemach
  • frazeologia o wyraĹźeniach i zwrotach językowych
  • onomastyka o nazwach
  • ortoepia o normach i błędach językowych
  • pedolingwistka o mowie dziecka
  • semantyka o znaczeniu wyrazĂłw
  • socjolingwistyka o funkcjonowaniu języka w społeczeństwie

• kampanologia o dzwonach
• kanonistyka o niezupełnie kanonicznym
• karcynologia o skorupiakach
• kartografia o mapach
• kinezyka o pozawerbalnych sposobach komunikowania się za pomocą gestĂłw i mimiki
• klimatologia o klimacie
  • aeroklimatologia o klimacie atmosfery do wys. 20-25 km
  • agroklimatologia (klimatologia rolnicza) o wpływie klimatu na rośliny uprawne
  • balneoklimatologia o klimacie uzdrowisk
  • bioklimatologia o wpływie klimatu na Ĺźycie organiczne
  • dendroklimatologia o badaniu zmian klimatu na podstawie przyrostĂłw słojĂłw drzew
  • ekoklimatologia o przystosowaniu organizmĂłw Ĺźywych do środowiska klimatycznego
  • makroklimatologia o klimatach duĹźych obszarĂłw kuli ziemskiej
  • paleoklimatologia o klimacie minionych epok geologicznych
• komparatystyka o badaniach porĂłwnawczych
• konchyliologia=konchiologia
• kosmetologia o opóźnianiu oznak starzenia się i składzie preparatĂłw kosmetycznych
• kosmobiologia o dyspozycja Ĺźycia z wyjątkiem Ziemią
• kosmonautyka o podróşach w przestrzeni kosmicznej
• kostiumologia o ubiorach
• kraniologia o czaszkach ludzkich i zwierzęcych
• kriologia o lodzie
• kryminalistyka
  • daktyloskopia o odciskach linii papilarnych
  • mechanoskopia o śladach narzędzi przestępstwa
  • odorologia o zapachowej identyfikacji osĂłb
  • traseologia o śladach (w postaci odciskĂłw)
• kryminalistyka o przestępstwach
• kryminologia o przestępczości
• kryptologia o szyfrach
  • kryptografia o tworzeniu szyfrĂłw
  • kryptoanaliza o łamaniu szyfrĂłw
• krystalografia o ciałach krystalicznych
  • krystalochemia o zaleĹźnościach między strukturą ciał krystalicznych a ich składem chemicznym
  • krystalofizyka o własnościach fizycznych ciał krystalicznych
  • krystalooptyka o własnościach optycznych ciał krystalicznych
• kynologia o psach

• latynistyka o języku łacińskim i kulturze staroĹźytnego Rzymu
• leksykografia o słownikach
• leksykologia
  • onomazjologia o słownictwie
• leśnictwo o zagospodarowaniu, ochronie i uĹźytkowaniu zasobĂłw leśnych
• lingwistyka=językoznawstwo
• litologia o skałach
• lituanistyka o języku i kulturze Litwy
• liturgika o liturgii
  • heortologia o roku kościelnym
• logistyka
• logopatologia o zaburzeniach mowy
• logopedia o wymowie
• ludoznawstwo o kulturach społeczeństw
  • folklorystyka o kulturze ludowej

• magnetodynamika o zjawiskach magnetycznych zmieniających się w czasie
• magnetohydrodynamika o ruchu cieczy i gazĂłw w polu elektromagnetycznym
• magnetometria o mierzeniu pola magnetycznego
• magnetostatyka o zjawiskach magnetycznych niezaleĹźnych od czasu
• malakozoologia=malakologia
• mammologia=teriologia
• mapografia=kartografia
• mastologia=teriologia
• matematyka o liczbach i innych elementach abstrakcyjnych
  • algebra o rozwiązywaniu rĂłwnań i tworach abstrakcyjnych
  • arytmetyka o rachowaniu
  • geometria o figurach geometrycznych
    • aksonometria o sposobach przedstawiania figur przestrzennych na płaszczyĹşnie
    • planimetria o własnościach figur płaskich
    • stereometria o własnościach figur przestrzennych
  • kombinatoryka o rachunku prawdopodobieństwa
  • nomografia o nomogramach
  • teoria mnogości o ogĂłlnych właściwościach zbiorĂłw
  • topologia o właściwościach figur geometrycznych
  • trygonometria o związkach między bokami i kątami trĂłjkątĂłw płaskich
    • goniometria o elementarnych właściwościach funkcji trygonometrycznych
• mechanika
  • aeromechanika o ruchu ciał stałych w ośrodkach gazowych
  • dynamika o ruchu ciał materialnych
• mediewistyka o średniowieczu
• medioznawstwo=prasoznawstwo
• medycyna o budowie i czynnościach organizmu ludzkiego w stanie choroby i zdrowia
  • andrologia o narządach płciowych męskich
  • anestezjologia o znieczulaniu
  • balneologia o leczeniu wodami mineralnymi
  • bariatria o leczeniu chorobliwej otyłości
  • chirurgia o zabiegowych metodach leczenia
  • dermatologia o chorobach skĂłry
  • diabetologia o cukrzycy
  • diagnostyka o rozpoznaniu klinicznym chorĂłb
  • dysmorfologia o wadach budowy
    • teratologia o wadach wrodzonych wywołanych przez czynniki środowiskowe
  • endokrynologia o gruchołach wydzielania wewnętrznego
  • epidemiologia o epidemiach
  • estezjologia o narządach zmysłów
  • ftyzjatria o gruĹşlicy płuc
  • gastroenterologia o chorobach przewodu pokarmowego
  • gastrologia o schorzeniach Ĺźołądka
  • hipertensjologia o nadciśnieniu tętniczym
  • gerontologia o starzeniu się
  • ginekologia o narządach rodnych
  • hematologia o krwi i chorobach układu krwiotwĂłrczego
    • hemodynamika o krążeniu krwi
    • koagulologia o krzepnięciu krwi
    • serologia o odporności humoralnej organizmĂłw
    • transfuzjologia o leczniczym zastosowaniu krwi i preparatĂłw krwiopochodnych
  • hepatologia o wątrobie
  • irydologia o tęczĂłwce
  • kardiologia o układzie sercowo-naczyniowym
  • kinezjologia o mięśniach w ruchu i sposobach ich pobudzania
  • meteoropatologia o schorzeniach związanych z czynnikami meteorologicznymi
  • nefrologia o nerkach
  • neurologia o układzie nerwowym
  • neonatologia o noworodkach
  • oftalmologia, okulistyka o narządzie wzroku
  • onkologia o nowotworach
  • ortopedia o uszkodzeniach narządu ruchu
  • otorynolaryngologia o chorobach uszu, nosa, gardła i krtani
    • audiologia o upośledzeniach słyszenia
      • audiometria o ocenie sprawności narządu słuchu
    • foniatria o zaburzeniach głosu i mowy
    • laryngologia o schorzeniach gardła i krtani
    • otoneurologia o schorzeniach narządu rĂłwnowagi i nerwu twarzowego
    • otriatria, otologia o schorzeniach uszu
    • rynologia o schorzeniach nosa i zatok
  • pediatria o fizjologii i patologii dziecka
  • perinatologia o fazach rozwoju płodu, ciąży i porodzie
  • połoĹźnictwo o ciąży, porodzie i połogu
  • proktologia o chorobach odbytu
  • psychiatria o zaburzeniach psychicznych
  • pulmonologia o układzie oddechowym
  • reumatologia o chorobach gośćcowych
  • seksiatria o zaburzeniami seksualności
  • seksuologia o Ĺźyciu płciowym człowieka
  • stomatologia o zębach
    • ortodoncja o zaburzeniach rozwojowych twarzy, jamy ustnej i zębĂłw
    • parodontologia, periodontologia o chorobach przyzębia i błony śluzowej jamy ustnej
    • pedodoncja o uzębieniu i jamie ustnej dzieci
  • symptomatologia o diagnostyce chorĂłb
  • transplantologia o przeszczepach
  • traumatologia o obraĹźeniach powstałych w następstwie urazĂłw
  • tyreologia o chorobach tarczycy
  • urologia o układzie moczowym
  • wenerologia o chorobach wenerycznych
• medycyna weterynaryjna
  • anatomia zwierząt o budowie zwierząt
  • histologia zwierząt o tkankach zwierzęcych
  • biochemia zwierząt o przemianach biochemicznych
  • fizjologia zwierząt o funkcjonowaniu organizmĂłw zwierzęcych
  • immunologia weterynaryjna o procesach odpornościowych
  • patologia zwierząt o nieprawidłowościach w organizmach zwierząt(ogĂłlnie)
    • patofizjologia zwierząt o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu
    • patomorfologia zwierząt o nieprawidłowej budowie, kształcie narządĂłw, tkanek
    • anatomia patologiczna zwierząt o nieprawidłowej budowie anatomicznej
  • etologia o zachowaniach zwierząt
  • mikrobiologia weterynaryjna o mikrobach zwierzęcych
  • farmakologia weterynaryjna o lekach weterynaryjnych
  • toksykologia weterynaryjna o toksynach zwierzęcych
  • diagnostyka weterynaryjna o diagnozowaniu chorĂłb zwierząt
  • dermatologia weterynaryjna o chorobach skĂłry zwierząt
  • interna weterynaryjna o chorobach wewn. zwierząt
  • epizootiologia weterynaryjna o chorobach zakaĹşnych zwierząt
  • chirurgia weterynaryjna o zabiegach chirurgicznych
    • chirurgia duĹźych zwierząt
    • chirurgia małych zwierząt
  • rozrĂłd zwierząt o ginekologii weterynaryjnej i rozrodzie zwierząt
  • parazytologia weterynaryjna o pasoĹźytach zwierzęcych
  • profilaktyka weterynaryjna o zapobieganiu chorĂłb zwierząt
  • stomatologia weterynaryjna o leczeniu chorĂłb zębĂłw i przyzębia zwierząt
  • okulistyka weterynaryjna o wadach narządu wzroku zwierząt
  • ortopedia weterynaryjna o złamaniach i innych urazach ukł. kostnego
  • andrologia i sztuczne unasiennianie zwierząt o rozrodzie, płodności zwierząt
  • dietetyka weterynaryjna o odpowiednim Ĺźywieniu zwierząt
  • higiena zwierząt rzeĹşnych i Ĺźywności pochodzenia zwierzęcego o higienie produktĂłw pochodzenia zwierzęcego
  • weterynaria sądowa u ustalaniu przyczyny zgonu zwierzęcia
• melodyka o melodii
• metacybernetyka o związkach przyczynowych
• Metafizyka o zasadach bytu
• metalingwistyka o językoznawstwie
• metalogika o teorii i metodologii wnioskowania
• metalurgia o wytwarzaniu metali i stopĂłw
• metamatematyka o teorii matematyki
• meteorologia
  • agrometeorologia o wpływie warunkĂłw meteorologicznych na rośliny uprawne
  • radiometeorologia o badaniu zjawisk atmosferycznych metodami radiotechnicznymi
• meteorytyka o meteorach
• metodologia o metodach badań naukowych
• metrologia o pomiarach
  • chronometria o pomiarach czasu
  • elektrometria, elektrometrologia o pomiarach wielkości elektrycznych
  • kolorymetria o ilościowym i jakościowym określaniu barw
  • manometria o pomiarach ciśnienia
  • radiometria o pomiarach wielkości promieniowania
  • tachometria, tachymetria o pomiarach liczby obrotĂłw róşnych części maszyn
  • termometria o metodach pomiaru temperatury
• metryka o wersyfikacji
• mikologia o grzybach
• mikrobiologia o drobnoustrojach
• mikroklimatologia o mikroklimatach
• mikrotektonika o strukturach mikrotektonicznych
• mineralogia o minerałach
• mineralogia
  • gemmologia o kamieniach szlachetnych
• mitologia o mitach
• morfologia o ukształtowaniu organizmĂłw
• muzeologia o muzealnictwie
• muzyka
  • harmonika o harmonii muzycznej
  • wokalistyka o śpiewie
• muzykologia o muzyce
  • instrumentologia o instrumentach
    • organologia o organach

• narratologia o uniwersalnych kodach fabularnych w tekstach kultury
• nasionoznawstwo o nasionach roślin
• nazewnictwo=onomastyka
• nautologia o Ĺźegludze
• neografia o odręcznym piśmie nowoĹźytnym
• neontologia o współczesnych organizmach
• neurochemia o procesach chemicznych w układzie nerwowym
• neurofizjologia o czynnościach układu nerwowego
• neuropsychiatria o zaburzeniach psychicznych
• neuropsychologia o zaleĹźnościach między zjawiskami psychicznymi i neurologicznymi
• nomografia o konstruowaniu i właściwościach nomogramĂłw (wykresĂłw)
• nomologia o prawach rządzących rzeczywistością
• numizmatyka o monetach i medalach zabytkowych

• oceanologia, oceanografia o morzach i oceanach
  • oceanologia fizyczna, fizyka morza o właściwościach fizycznych wĂłd oceanicznych
  • oceanologia chemiczna, chemia morza o składzie chemicznym wody morskiej
  • oceanologia biologiczna, nauki o Ĺźyciu morza o organizmach Ĺźywych mĂłrz i oceanĂłw
  • oceanologia geologiczna, geologia morza o budowie i rozwoju skaza moczanowa i brzegĂłw morskich
  • paleoceanologia o pochodzeniu i rozwoju mĂłrz i oceanĂłw
• odmianoznawstwo o odmianach roślin uprawnych
• odontologia o zębach
• ogrodnictwo
  • kwiaciarstwo o uprawie roślin ozdobnych
  • sadownictwo o uprawie drzew i krzewĂłw owocowych
  • szkółkarstwo o produkcji sadzonek drzew, krzewĂłw i innych roślin
  • sztuka ogrodowa o planowaniu, zakładaniu i formowaniu ogrodĂłw
  • warzywnictwo o uprawie roślin warzywnych
• oftalmologia=okulistyka
• onomastyka o nazwach własnych
  • antroponomastyka, antroponimia o nazwach osobowych
    • etnonimia o nazwach narodĂłw
  • toponomastyka, toponimia o nazwach geograficznych
    • drimonimia o nazwach lasĂłw
    • fitonimia o nazwach roślin
    • hodonimia, plateonimia, urbanonimia o nazwach ulic i placĂłw
    • hydronimia o nazwach wĂłd
    • mikrotoponimia o nazwach małych obiektĂłw (przysiółkĂłw, części wsi, małych strumieni, części jezior i lasĂłw}
    • oronimia o nazwach gĂłr
    • zoonimia o nazwach własnych zwierząt
• ontologia o bycie
• ontologia=Metafizyka
• optyka
  • dioptryka o zjawiskach związanych z załamaniem się światła
  • magnetooptyka o zjawiskach optycznych w polu magnetycznym
• orientalistyka o językach i kulturze ludĂłw Azji, Afryki i Oceanii
• ornitologia o ptakach
  • oologia, owologia o jajach ptasich
• ortografia o poprawnym pisaniu
• osmologia o zmyśle węchu
• osteopatologia o chorobach kości
• otiatria o narządach słuchu i rĂłwnowagi
• otolaryngologia o gardle, krtani, nosie i uszach
• otologia=otiatria
• otologia=otriatria
• owologia=oologia

• paleobiogeografia o historycznym rozmieszczeniu organizmĂłw na powierzchni Ziemi
• paleodemografia o wpływie środowiska na obywatele w epokach
• paleogeografia o środowisku geograficznym w epokach
• paleografia o dziejach i rozwoju pisma
  • brachygrafia o skrĂłtach w dawnym piśmie
• paleofitologia=paleobotanika
• paleoklimatologia o klimacie w minionych epokach
• paleologia o dziejach ludzkości na podstawie wykopalisk
• paleontologia o organizmach kopalnych
  • mikropaleontologia o skamieniałościach mikroskopijnej wielkości
  • paleobiologia o przystosowaniu organizmĂłw kopalnych do środowiska
  • paleobotanika o roślinach kopalnych
  • paleoekologia o zaleĹźnościach organizmĂłw kopalnych od ekologicznych warunkĂłw ich Ĺźycia
  • paleozoologia o zwierzętach wymarłych
• papirologia o interpretacji staroĹźytnych tekstĂłw (głównie zapisanych na papirusie)
• papirusologia=papirologia
• parapsychologia o niewyjaśnionych zjawiskach psychicznych
• parazytologia o pasoĹźytach
  • helmintologia o robakach pasoĹźytniczych
• paremiologia o przysłowiach
• patologia o chorobach człowieka
  • neuropatologia o schorzeniach układu nerwowego
  • nozologia o klasyfikacji chorĂłb
  • patofizjologia o czynnościach organizmu zmienionych z przyczyny choroby
  • patomorfologia o narządach zmienionych chorobowo
• pedagogika o nauczaniu i wychowywaniu
  • andragogika o nauczaniu dorosłych
  • dydaktyka o nauczaniu
  • glottodydaktyka o nauczaniu językĂłw obcych
  • pedagogika specjalna
    • oligofrenopedagogika o wychowaniu i nauczaniu dzieci upośledzonych umysłowo
    • pedagogika resocjalizacyjna o wychowaniu niedostosowanych społecznie
    • surdopedagogika o wychowaniu i nauczaniu głuchoniemych
    • tyflopedagogika o wychowywaniu i nauczaniu dzieci niewidomych i niedowidzących
  • pedeutologia o zagadnieniach zawodu nauczycielskiego
  • pedologia o rozwoju dzieci i młodzieĹźy
• pedologia=gleboznawstwo
• penologia o przestępczości
• petrografia o skałach
• petrografia=litologia
• petrologia=petrografia
• planktologia o planktonie
• planktonologia=planktologia
• poetyka o formach literackich
• polarystyka o terenach polarnych
• polemologia o wojnach i konfliktach zbrojnych
• poligrafika o sztuce drukarskiej
• politologia o polityce
  • sowietologia o problematyce polityczno-ustrojowej Związku Radzieckiego i in. państw komunistycznych
• połoĹźnictwo
  • tokologia o porodach
• populacjologia, demekologia o zjawiskach i zasadach organizacji populacji jednogatunkowych (mikroorganizmĂłw, roślin, zwierząt, ludzi)
• prakseologia o sprawnym działaniu
• prasoznawstwo o prasie i innych środkach masowego komunikowania
• prawoznawstwo o państwie i prawie
• procesualistyka o postępowaniu sądowym
• propedeutyka doktryna początkowe, przygotowujące do dalszych studiĂłw
• protistologia=protozoologia
• przysłowioznawstwo=paremiologia
• pseudonauki
  • alchemia o poszukiwaniu kamienia filozoficznego
  • astrologia o korelacji między połoĹźeniem ciał niebieskich a losem i charakterem człowieka
  • chirologia o określaniu charakteru człowieka z lini dłoni i wróşeniu z rąk
  • frenologia o wpływie ukaształtowania czaszki na zdolności umysłowe i cechy psychiczne człowieka
  • numerologia o astrologicznych właściwościach liczb i ich wpływie na Ĺźycie i czas przyszły człowieka
• psychobiologia o zjawiskach psychicznych
• psychofizjologia o zaleĹźnościach między procesami psychicznymi i fizjologicznymi
• psycholingwistyka o psychologicznych procesach przetwarzania informacji
• psychologia o procesach psychicznych
  • charakterologia o charakterze
  • psychometria o pomiarach zjawisk i procesĂłw psychicznych a konstruowaniu testĂłw psychologicznych
  • socjopsychologia o zjawiskach społecznych w zespołach ludzkich
• psychopatologia o zaburzeniach psychicznych

• radiochemia o izotopach
• radiobiologia o wpływie promieniowania jonizującego na organizmy
• radioekologia o wpływie promieniowania na rośliny
• radiologia o energii promienistej
  • rentgenodiagnostyka o diagnostyce w sąsiedztwie pomocy promieni rentgenowskich
• radiotechnika o praktycznym wykorzystaniu fal elektromagnetycznych
• religioznawstwo o religii we wszelkich jej przejawach i aspektach
  • demonologia o demonach
• rentgenologia o promieniach rentgenowskich
• reologia o przepływie krwi w układzie krążenia
• reologia o odkształceniach materiałów
• retoryka o poprawnym wysławianiu się
• robotronika o maszynach samosterujących
• robotyka o robotach
• runologia o piśmie runicznym
• ruralistyka o wiejskich formach osadniczych
• rutenistyka o języku i literaturze ukraińskiej i białoruskiej

• sadownictwo
  • pomologia o drzewach i krzewach owocowych
• sedymentologia o powstawaniu skał osadowych
• selenofizyka o warunkach na Księżycu
• selenologia o Księżycu
• semazjologia=semantyka
• semejologia=symptomatologia
• semiologia=semiotyka
• semiotyka
  • pragmatyka o stosunkach między znakami a ich uĹźytkownikami
  • semantyka o stosunkach między znakami a przedmiotami oznaczanymi
  • syntaktyka o stosunkach między znakami ze względu na ich budowę
• sensytometria o pomiarach właściwości materiałów światłoczułych
• serologia o surowicy krwi
• sfragistyka o pieczęciach
• sinologia o języku i kulturze Chin
• slawistyka, słowianoznawstwo o językach i kulturze narodĂłw słowiańskich
• socjologia o społeczeństwie
  • makrosocjologia o makrostrukturach społecznych
  • mikrosocjologia o małych społecznościach
  • socjobiologia o biologicznych podstawach zachowań społecznych
  • socjometria o metodach i technikach pomiaru zachowania się ludzi
  • socjopatologia o zjawiskach szkodliwych społecznie
  • socjotechnika o sposobach świadomego wpływania na świat społeczną
• sozologia o ochronie przyrody
• socjografia=socjologia opisowa
• socjotechnika o wpływaniu na faktyczność społeczną
• solnictwo=halurgia
• sorabistyka o ŁuĹźyczanach
• speleologia o jaskiniach
• splanchnologia o narządach wewnętrznych
• statyka o prawach rĂłwnowagi
• statystyka o analizowaniu zjawisk masowych
• stenologia o stenografii
• stomatologia o schorzeniach, wadach rozwojowych a leczeniu zębĂłw i jamy ustnej
  • paradontologia o chorobach przyzębia
  • pedodoncja o rozpoznawaniu i leczeniu schorzeń uzębienia dzieci
• strabologia o diagnostyce i leczeniu zeza
• stylistyka o stylach językowych
• suicydologia o samobĂłjstwach
• sumerologia o języku i kulturze staroĹźytnych SumerĂłw
• systematyka o klasyfikowaniu
• szekspirologia o Ĺźyciu i twĂłrczości Szekspira
• sztuka wojenna o działaniach wojennych
  • strategia o teorii i praktyce prowadzenia wojny
  • sztuka operacyjna o teorii i praktyce operacji wojskowych
  • taktyka o teorii i praktyce prowadzenia walki

• taksologia=taksonomia
• taksonomia o systematyce organizmĂłw
• tanatologia o śmierci
• teatrologia o teatrze
• technika o wytwarzaniu dĂłbr materialnych
  • chirotechnika o estetyce i właściwych kształtach narzędzi pracy
  • elektronika o konstrukcji przyrządĂłw elektronicznych
  • elektrotechnika o zastosowaniu zjawisk elektrycznych do celĂłw praktycznych
  • energetyka o przetwarzaniu i wykorzystaniu róşnych rodzajĂłw energii
  • heliotechnika o wykorzystaniu energii słonecznej w technice
  • inĹźynieria o projektowaniu i konstrukcji obiektĂłw i urządzeń technicznych
  • mechanika o konstruowaniu i wytwarzaniu maszyn
  • oceanotechnika o projektowaniu i budowie sprzętu do badania środowiska morskiego
  • technoklimatologia o wpływie warunkĂłw atmosferycznych na urządzenia techniczne
  • technometria o zastosowaniach metod statystycznych w inĹźynierii, fizyce i chemii
  • telekomunikacja o przekazywaniu zasĂłb wiedzy za pośrednictwem sygnałów
  • trybologia, tribologia o zjawiskach zachodzących między powierzchniami trącymi elementĂłw maszyn i urządzeń
• tektonika
  • neotektonika o młodych ruchach tektonicznych
• teologia o Bogu
  • apologetyka o obronie prawd religijnych
  • biblistyka o Biblii
  • dogmatyka o prawdach wiary religijnej
    • angelologia o aniołach
    • charytologia o łasce
    • chrystologia o Chrystusie
    • demonologia o szatanie
    • eklezjologia o Kościele
    • eschatologia o końcu świata i człowieka
    • hamartologia, hamartiologia o grzechu
    • jĂłzefologia o św. JĂłzefie
    • kairologia o czasie zbawczym
    • mariologia o Maryi
    • pneumatologia o Duchu Świętym
    • protologia o początku świata i człowieka
    • sakramentologia o sakramentach
    • soteriologia o odkupieniu
    • trynitologia o TrĂłjcy Świetej
  • katechetyka o nauczaniu zasad wiary
  • liturgika o obrzędach kościelnych
  • misjologia o ewangelizacji
  • patrologia o Ojcach Kościoła
  • społeczna lekcja Kościoła o zastosowaniu zasad chrześcijaństwa z Ĺźyciu społecznym
  • syndologia, syndonologia o Całunie Turyńskim
  • teologia fundamentalna o uzasadnianiu wiary
  • teologia moralna o postępowaniu wynikającym z wiary
  • teologia pastoralna o pracy duszpasterskiej
• teoria literatury
  • genologia o rodzajach i gatunkach literackich
  • poetyka o formach literackich
  • strofika o budowie strof
  • tematologia o motywach i wątkach literackich
  • tropika o przenośniach w języku artystycznym
  • wersologia o wierszu
• teratologia o potwornościach rozwojowych
• terminologia o terminach, nazwach, wyrazach
• termika o wytwarzaniu i wykorzystaniu ciepła
• termometria o pomiarach temperatury
• toksykologia o substancjach toksycznych
• torfoznawstwo o torfowiskach, torfie i glebach torfowych
• towaroznawstwo o uĹźytkowych właściwościach, wyrobie i przechowywaniu towarĂłw
• turkologia o języku i kulturze tureckiej
• typologia o klasyfikowaniu

• ufologia o niezidentyfikowanych obiektach latających
• urbanistyka o miastach

W

• wirusologia o wirusach

• zoogeografia=geografia zwierząt
• zoologia o zwierzętach
  • akarologia o roztoczach
  • arachnologia o pajęczakach
  • batrachologia o płazach
  • cetologia o wielorybach
  • entomologia o owadach
  • faunistyka o faunie określonego obszaru, środowiska czy teĹź okresu geologicznego
  • herpetologia o płazach i gadach
  • ichtiologia o rybach
  • karcynologia o skorupiakach
  • kolepterologia o chrząszczach
  • konchiologia o muszlach
  • limakologia o ślimakach
  • malakologia o mięczakach
  • myriapodologia o wijach
  • myrmekologia o mrĂłwkach
  • nematologia o nicieniach
  • ofiologia o wężach
  • organologia o narządach
  • ornitologia o ptakach
  • protozoologia, pristologia, protistologia o pierwotniakach
  • teriologia, mastologia, teriologia o ssakach
• zoopatologia o chorobach zwierząt
• zoopsychologia o zachowaniu zwierząt
• zoosocjologia o społecznym Ĺźyciu zwierząt
• zootechnika o chowie zwierząt domowych

Zobacz teĹź

• dziedziny naukowe w Polsce
• przegląd dziedzin wiedzy

Kategorie: Nauka • Festiwal dziedzin wiedzy

Posted in Wiem | No Comments »

Festiwal Przeciwko Wykluczeniom - Lesbijki, Geje i Przyjaciele

Festiwal Przeciw Wykluczeniom - Lesbijki, Geje i Przyjaciele to wrocławski przegląd kulturalno-naukowy święty różnorodnym fenomenom kultury LGBT i Queer natomiast przeciwdziałaniu wykluczeniom społeczenym.

Organizatorkami pierwszej edycji festiwalu w 2003 roku były Anarchofeministyczna Wspólnota Liberta, Ognisko Reanimacji Kultury (współcześnie: CRK Jagiellończyka) tudzież Obwód Naukowe Queer Studies Guzik Właśnie Samo (UWr.). W następnych latach do pracy pod ręką festiwalu przystępowały kolejne grupy a wykaz organizatorów pozostała otwarta.

W programach festiwalu pojawiały się wydarzenia typowo naukowe (skrypt, szkolenie, dyskusje akademickie), artystyczne (koncerty, teatr, performance, kabaret, wystawy) zaś akcje uliczne. Przeważnie reprezentowanym gatunkiem muzyki był queercore, riot grrrl tudzież electro punk.

W dniach 16 - 21 X 2008 r. odbyła się VI wydanie festiwalu.

Linki zewnętrzne

• Oficjalna stronica internetowa festiwalu

Przypisy

1. ↑ Adam Jurkowiak, “Mównica”, 23.10.2003
2. ↑ http://crk-wro.info/index.php/2005/8-9.10-III-edycja-festiwalu-LESBIJKI-GEJE-I-PRZYJACIELE.html

Kategorie: Festiwale • Muzyka • Morał • Ruchy społeczne

Posted in Wiem | No Comments »

Ośrodek

Nazwa tego hasła odnosi się do więcej aniżeli jednego pojęcia.

Zobacz parol ośrodek w Wikisłowniku

Ośrodek oznacza w naukach ścisłych nieco, w czym przebiega jakieś duch. Przypuszczalnie to być, np. krzątanina ciała czy też przemieszczanie się fali. środowisko przypadkiem być homogeniczny albo różnorodny. Bliskoznacznik ośrodka w tym znaczeniu to mass-medium. Iks środowisko opisywany jest przez rzesza liczbowych współczynników. Najważniejsze ośrodki to próżnia, środowisko sprężysty i medium ciągły.

Ośrodek w naukach społecznych środowisko oznacza koncentracja w jednym miejscu wielu ważnych części danego zjawiska. Być może to być np. środowisko oporu, medium walki, medium dowodzenia, środowisko akademicki. Niekiedy w charakterze synonimu wolno użyć w takiej sytuacji określenia centrum.

Ośrodek (nucellus) w botanice stanowi część zalążka rośliny.

1 teren zabudowany w Polsce:

• Ośrodek - wioska w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Murzynka Białostocka

Kategorie: Strony ujednoznaczniające • NaukaUkryta kategoria: Zalążki artykułów

Posted in Wiem | No Comments »

Systematyka nauk według OECD

Systematyka nauk wedle OECD Od 2004 roku OECD przyjęła systematykę nauk obejmującą szóstka dziedzin nauki tudzież jedną dziedzinę sztuki. Współcześnie w Polsce trwają prace powyżej dostosowaniem polskiej klasyfikacji dziedzin i dyscyplin naukowych do klasyfikacji OECD.

• Nauki przyrodnicze (ang. Natural Sciences)
  • matematyka
  • informatyka
  • fizyka
  • chemia
  • nauki o Ziemiu i środowisku
  • biologia
  • inne nauki przyrodnicze

• Nauki inĹźynieryjne i techniczne (ang. Engineering and Technology)
  • inĹźynieria cywilna
  • inĹźynieria elektryczna, elektroniczna i komputerowa
  • inĹźynieria mechaniczna
  • inĹźynieria chemiczna
  • inĹźynieria materiałowa
  • inĹźynieria medyczna
  • inĹźynieria środowiskowa
  • biotechnologia środowiskowa
  • biotechnologia przemysłowa
  • nanotechnologia
  • inne nauki techniczne i inĹźynieryjne

• Nauki medyczne i nauki o zdrowiu (ang. Medical and Health Sciences)
  • medycyna podstawowa
  • medycyna kliniczna
  • nauki o zdrowiu
  • biotechnologia zdrowotna
  • inne nauki medyczne

• Nauki rolnicze (ang.Agricultural Sciences)
  • rolnictwo, leśnictwo i rybołówstwie
  • nauka o zwierzętach i nabiale
  • nauki weterynaryjne
  • biolechnologia rolnicza
  • inne nauki rolnicze

• Nauki społeczne (ang.Social Sciences)
  • psychologia
  • ekonomia i administracja (ang. economics and business)
  • pedagogika
  • socjologia
  • prawo
  • politologia
  • geografia społeczna i ekonomiczna
  • media i komunikowanie
  • inne nauki społeczne

• Nauki humanistyczne (ang.Humanities)
  • historia i archeologia
  • językoznawstwo i literaturoznawstwo
  • filozofia, sposĂłb postępowania i religioznawstwo
  • inne nauki humanistyczne

• Sztuka (ang.Art)
  • sztuki plastyczne
  • muzyka
  • historia sztuki

Kategoria: Nauka

Posted in Wiem | No Comments »